داخلی
پنجشنبه ۷ ارديبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۳۹
اخلاق و عادات ما ايرانيها
مريم فاضل
Share/Save/Bookmark
عوامل مختلف تاريخي ،‌سياسي ، جغرافيايي ، مذهبي و ... به تدريج در پروسه زمان ، باعث ايجاد فرهنگ و اخلاقيات خاص افراد يك جامعه و به عبارتي "روح جمعي" متناسب با آن مي شود.
به گزارش خدمت؛ افراد به صورت ناخودآگاه به خصوصيات و رفتارهاي خاص سرزمين خود عادت كرده و بعد از گذشت زمان ،‌متوجه تبديل هنجار به ناهنجار نخواهند شد.

اين اصل يكي از اصول اجتناب ناپذير علم جامعه شناسي ست كه به دليل بزرگي و فراتر بودن روح جمعي از تفكر فردي ، اگر اشخاص به تحليل و بررسي رفتار و عادات روزمره خود نپردازند، بي شك مبتلا به بسياري از خرده فرهنگهاي منفي و نابجاي رايج در محيط خود ، خواهند شد كه نهايتاً به صورت عادي به خصوصيات فردي آنها تبديل مي گردد.

مهيا بودن شرايط سهل و آسان جهانگردي به اقصانقاط دنيا، روبرو شدن افراد با ملل و فرهنگهاي مختلف و مزيد بر آن ، برقراري ارتباطات مجازي از دريچه كوچك كامپيوترهاي شخصي ، باعث شده تا آشنايي و شناخت فرهنگهاي گوناگون در سراسر جهان براي همگان مهيا شود و متعاقب آن ، تفاوتهاي قومي ، نژادي و رفتاري بارزتر و آشكارتر از قبل د رترازوي قياس و ارزيابي افكار جمعي قرار گيرند.

امروزه اكثر مردم باتوجه به آگاهي برگرفته از اذهان عمومي و يا شخصي خود مي دانند كه مثلاً در فرهنگ مردم ژاپن "كاركردن" از اهميت و قداست بالايي برخوردار است و شايد يكي از مهمترين دلايل پيشرفت اين كشور باور جمعي ناشي از آن است.
هندي ها با وجود اختلاف طبقات فاحش و وجود افراد بي شمار فقير و كوچه نشين خود، "شادترين" مردم دنيا هستند ، چرا كه پذيرش تقدير و سرنوشت جزو باورهاي جمعي آنهاست.

مردم كشور انگليس به رعايت "احترام اجتماعي" و مبادي آداب بودن معروف، و در تعاملات اجتماعي خود، ركن مهم ارتباط را بر اين ويژگي رفتاري خود بنا مي نهند.

مهاجران كشورهاي جهان سوم شاهدان خوبي بر اين ادعا هستند كه انگليسي ها در مراودات روزمره شان با توجه به نگاه و باور به خود از موضع بالادست، رفتاري آقا منشانه با چاشني احترام اتخاذ مي كنند.

بارها و بارها در محاورات كوچه و خياباني شنيده ايم كه اگر كسي انتظار قانونمندي را از فرد و يا مجموعه اي داشته باشد،‌با پاسخ مگر در سوئيس زندگي مي كني؟ روبرو خواهد شد. به اين ترتيب ما جاري بودن قانون و "قانون مداري" را جز خصوصيات بارز مردم سوئيس مي دانيم.

به نظر شما ما ايرانيها به چه خصوصيات اخلاقي خاصي در جهان مشهور شده ايم، تا چندي پيش، ويژگي خاص مهمان نوازي و خونگرم بودن را از آن خود مي دانستيم و در كنار آن موارد بي شمار ديگري مثل صاحب افتخارات گذشته مان – اصالتمان ، با هوش بودنمان و ... بهانه هايي براي باد به غبغب انداختن ملي بودند،‌ اما اين روزها متاسفانه به جاي خصوصيات مثبت، بيشتر شاهد بازگو كردن عادات و رفتارهاي جمعي منفي زيادي هستيم كه به صورت تدريجي با چاشني شوخي و مزاح زشتي شان را كمرنگ كرده و براي فرار از پذيرش آن به شخص خودمان به فرافكني به هموطنان ديگرمان روي آورده ايم.

غافل از اينكه حتي در صورت مصون ماندن من و شما از اين رفتارهاي نابجا و منفي، و نقش شاهد را بازي كردن، نه تنها اشاعه آنها را كم نكرده بلكه به عادي شدن آنها در سطح وسيع سرزمين مان فرهنگ سازي ناآگاهانه و مذموم كمك كرده ايم.

وقتي درصدد ليست كردن اين خرق و عادات نابهنجار برآمدم، باشگفتي روز به روز شاهد موارد متفاوت و خاص ديگري مي شدم كه قبل از توجه به اين موضوع آنها را نمي ديدم.

اين مسئله مرا بيش از پيش بر آن داشت كه ما آن قدر مشغول تبريك و تهنيت به افتخارات اجداد و نياكان خود بوديم كه ناآگاهانه واقعيت خود و زمان حال را فراموش كرده و با "به به" و "چه چه" گفتن هايمان به انديشمندان و شاعران و بزرگان گذشته اين مرز و بوم ،‌خود را ناديده گرفته و فريب داديم ، به توجيه و تفسير روي آورديم ،‌واقعيتها را تخطئه كرديم ماسك به چهره زديم و نادانسته دچار خود فريبي گشته و ماسكهاي رنگ و وارنگ را با شخصيت واقعي مان يكي دانستيم.

در حال حاضر به جايي رسيده ايم كه خودمان از دست خود خسته شده و جانمان به لب رسيده است. و اگر امروز بي توجه و منفعل از كنار آنها بگذريم ، باعث خدشه واردشدن و صدمات غيرقابل جبران بيش از پيش به خود و آبروي ملي خود خواهيم شد.

من و تو، هموطن عزيز چه گناهكار و چه بي گناه، به هر حال مسئول فرزندان خود و نسلهاي آينده و تاريخ خواهيم بود. پس سكوت و بي تفاوتي در اين امر ديكر جايز نيست.

به نظر مي رسد ما نيازمند يك فراخوان ملي هستيم، تا توجه و تمركز خود را در بخش اخلاقيات و رفتارهاي روزمره به ظاهر عادي، روشن تر ببينيم و با سلاح شناخت، راهكارهاي تغيير اين فرآيند را فراگرفته و بپذيريم كه به جاي انتقاد از ديگران و عادي جلوه دادن زشتيها، فقط و فقط به خود و رفتارهاي خودمان متمركز باشيم.

فراموش نكنيم كه "پذيرش" مهمترين و اصلي ترين قدم در راه تغيير و بهبود است، پذيرش نكات مختلف بجا و نابجاي خود از فرافكني ايرادها به سمت و سوي ديگران جلوگيري كرده و فرد را معطوف به خود مي نمايد.

و اما مواردي را كه بيش از همه به نظر آزاردهنده و مخرب مي رسد درحد بضاعت و دانايي خود دسته بندي كرده و با استفاده از شاهد مثالهاي عيني به بازنگري از منظري ديگر خواهيم پرداخت.
اخلاق و عادات ما ايرانيها