امام جمعهاي بيبديل
عباس محمدنژاد
| 
|
پنجم مردادماه 1358 اولين نماز جمعه باشكوه تهران به امامت آيتالله طالقاني اقامه شد اما عمر آن مجاهد نستوه در فاصلهاي كوتاه و در 19 شهريورماه همان سال به پايان رسيد. دومين امام جمعه تهران نيز آيتالله منتظري بود كه در فاصله كوتاهي بعد از انتصاب، به قم رفت و از امامت جمعه تهران استعفا كرد. پس از منتظري، با حكم امام(ره) ، آيتالله خامنهاي اين وظيفه را برعهده گرفتند و امامت جمعه تهران به تثبيت رسيد. امام در حكم امامت جمعه آيتالله خامنهاي تصريح فرمودند «بحمدالله به حسن سابقه موصوف و در علم و عمل شايسته هستيد.»
گزينش امام و حكم اينچنيني در مورد امام جمعه جديد تهران كه بتازگي چهل سالگي را پشتسر نهاده بود، براي عدهاي سنگين آمد، برخي را در اعجاب فرو برد و بعضيها هم جوسازيهايي كردند، در حاليكه عنايت امام به آيتالله خامنهاي حكايت از شناخت خصوصيات و ويژگيهايي داشت كه در شخصيت سياسي، فرهنگي و علمي ايشان نهفته بود.
اين مخالفتها نيز بزودي با قدرت تحليل، فن خطابه و قرائت دلنشين ايشان فروكش كرد و براي عموم مردم درايت امام(ره) در حسن انتخاب و انتصاب ايشان براي امامت نماز جمعه تهران روشن شد.
آيتالله خامنهاي اولين خطبه نماز جمعه تهران را در تاريخ 28 دي 1358 در دانشگاه تهران ايراد كردند. ايشان در اين خطبه به وظيفه وحدتبخش نماز جمعه توجه كرده و توصيه فرمودند «سعي كنيد از تفرقههاي تازه جلوگيري كنيد، سعي كنيد بر مشتركات اصولي، همه گرد بياييد و ... .»
امامت جمعه آيتالله خامنهاي را بايد به 3 دوره تقسيم كرد. ايشان در طول اين 3 دوره بيش از 240 بار نماز جمعه تهران را اقامه كردند. دوره نخست سالهاي 1358 تا 1360 را در بر ميگيرد كه فضاي عمومي كشور در بحران ناشي از فعاليت ضد انقلاب ملتهب شده و نماز جمعه به امامت ايشان به عنوان سنگر دفاعي، سياسي و فرهنگي جدي شكل گرفته بود.
در نهايت ششم تيرماه 1360 ايشان مورد سوءقصد قرار گرفتند و حدود 3 ماه بستري بودند. در اين مقطع آقا در نقش خطيبي دلسوز به كمك مسوولان ميشتافتند و تلاش ميكردند عنصر وحدتآفرين نماز جمعه را متبلور سازند.
دوره دوم امامت جمعه آيتالله خامنهاي با بهبود نسبي و امكان حضور در جايگاه خطيب جمعه، از آخرين نماز جمعه سال 1360 آغاز شد و تا ارتحال امام امت در سال 1368 ادامه داشت. دورهاي كه مصادف با دوران رياست جمهوري معظمله و قرار گرفتن به عنوان نفر دوم كشور پس از امام بود.
دوران پرماجراي دفاع مقدس، حوادث مختلف سياسي اين دوران و ... سبب شد كه ايشان بعدي از ابعاد خطيب جمعه را تقويت كنند و آن استفاده از جايگاه نمازجمعه براي مديريت بحرانها بود. پايان اين دوره با سوگ عظيم ازدست دادن امام رقم خورد.
دوره سوم امامت جمعه آيتالله خامنهاي بعد از رحلت امام خميني در جايگاه رهبري انقلاب و امامت امت از سوي معظمله برگزار شد. اين دوره اگرچه به علت مشغلههاي متعدد رهبر فرزانه انقلاب باحضور كمتر ايشان در اين تريبون همراه بود، اما هر حضور ايشان با حماسهاي از حضور مردم قرين شد.
تاريخ نمازهاي جمعه نشان ميدهد كه پيوند ميان رهبري و مردم پيوندي محكم، ناگسستني و بيرودربايستي است. در طول 30 سال عمر انقلاب اسلامي و بويژه دربرهههاي عطف اين انقلاب از اين تريبون و بدون واسطه مواضع نظام و رهبرش با مردم در ميان گذاشته شده است.
- عباس محمدنژاد
