داخلی
يکشنبه ۳ ارديبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۶:۲۱
سيل ويرانگر مواد
حميد صرامي
Share/Save/Bookmark
سیل ویرانگر مواد مخدر، مواد محرک و مواد توهم زا به دنبال نابود کردن نوجوانان و جوانان کشور است و بهترین راه برای کنترل اعتیاد در کشور، پیشگیری است. پیشگیری از اینکه هیچ کس به سمت مصرف هیچ ماده اعتیاد آوری نرود. برای پیشگیری از گرایش جوانان به اعتیاد و انحرافات اجتماعی باید مهارتهای زندگی را به آنان بیاموزیم و مهمترین بستر برای ارائه این آموزش ها خانواده است. باید نشاط را در خانواده و جامعه گسترش دهیم و از برخوردهای تحکم آمیز خودداری کنیم.
به گزارش خدمت؛ برای پیشگیری از اعتیاد و آسیب‌های اجتماعی در نسل جوان باید خانواده ها با ارتباط نزدیک و موثر با فرزندانشان، مدارس با آموزش مهارتهای فردی و اجتماعی و کل جامعه و رسانه‌ها با آموزش مداوم شرایطی را فراهم کنند که اگر باران مواد مخدر هم ببارد، کسی خیس نشود.

اولین نکته ای که باید آموزش داده شود مهارتهای زندگی یا life skils است، امروزه همه والدین باید بدانند، چگونه با بچه‌های خود برخورد کنند و ارتباط داشته باشند. نقش خانواده به عنوان یک نهاد اجتماعی در پیشگیری از آسیب ها نقش انکار ناپذیری است و هر قدر والدین اطلاعات کافی داشته باشند که چگونه روش مقاومت در برابر خواسته‌های منفی را به فرزندانشان آموزش بدهند، عملکردشان موثرتر است.

والدین باید بیاموزند که چگونه به بچه‌ها روش حل مسئله را آموزش بدهند. هر قدر والدین به بچه‌ها بیاموزند که چگونه ارتباطات اجتماعی صحیح داشته باشند و چگونه ارتباطات اجتماعی و فردی خود را با دوستان باب و ناباب مدیریت کنند و چگونه مهارتهای مقاومت و مهارت های همدلی را به فرزندانشان بیاموزند یا به آنها بیاموزند که چه نقاط ضعف یا قوتی دارند در این زمینه موفق تر خواهند بود.

هر قدر جو خانواده را با نشاط کنند. هر قدر خانواده از محیط بازجویی و حالت اردوگاهی خارج شود. هر قدر ارتباط موثر والدین با فرزندان بیشتر باشد، در این زمینه موثرتر است. ارتباط موثر والدین با فرزندان باید حداقل شبی نیم ساعت باشد و والدین در این مدت باید در مورد مسائل اجتماعی و آسیبهای اجتماعی با فرزندانشان صحبت کنند.

بر اساس گزارشهای پراکنده‌ای که در مورد نقش خانواده ها انجام شده، والدین یک خانواده امروزه حداکثر حدود ۲۰ دقیقه در روز در کنار فرزندان خود می‌نشیند و «ارتباط موثر» دارند. ارتباط موثر نکته بسیار مهمی است، ممکن است چهار ساعت هم والدین و فرزندان در خانه کنار هم باشند اما این با ارتباط موثر خیلی فرق دارد.

ارتباط موثر این است که والدین با فرزند خود از نظر عاطفی و احساسی ارتباط عمیق فکری و احساسی برقرار کند و بر اثر آن شناخت فرزند را بالا ببرد و آنها را برای زیستن بهتر تربیت کند. در این زمینه پنج گروه خانواده داریم، خانواده منطقی، خانواده اردوگاهی، خانواده پرکار، خانواده گسسته و خانواده بی تفاوت.

فقط خانواده منطقی است که می‌تواند مولفه ارتباط موثر را داشته باشد، در غیر این صورت اگر خانواده اردوگاهی باشد و با تحکم بخواهد فرزندش را تربیت کند یا خانواده گسسته باشد یعنی طلاق روانی و عاطفی در خانواده برقرار باشد یا خانواده پرکار باشد یعنی خانه را به پانسیون و خوابگاه تبدیل کند و فقط نگهبانی از بچه ها و تامین آب و غذا و پوشاک بچه‌ها را عهده دار باشد یا خانواده‌های بی تفاوت که رسیدگی به همه این مسائل را وظیفه مدرسه و جامعه بداند، لطمه‌های زیادی در انحرافات بچه‌ها می‌بیند.

در میان این پنج دسته خانواده، فقط خانواده منطقی می‌تواند در این زمینه مصونیت داشته باشد، در خانواده منطقی مولفه ارتباط موثر و نزدیک والدین با بچه‌ها هیچوقت اجازه نمی‌دهد، بچه‌ها به گرداب آسیب اجتماعی بروند، نشاط را در منزل زیاد می‌کند و مهارتهای فرزند را بالا می‌برد نه اینکه با او برخورد خشن داشته باشد.

امروزه خیلی از والدین تصور می‌کنند اگر برای فرزندانشان تخت و کامپیوتر بخرند و اتاقشان را ست کنند، مشکل حل می‌شود در صورتی که بچه‌ها این چیزها را نمی‌‌خواهند، بچه‌ها محبت و عاطفه و ارتباط موثر می‌خواهند.

خانواده‌ها باید یاد بگیرند، چگونه جو محبت و عاطفه در خانه ایجاد کنند و به تقویت معنویت بپردازند. معنویت یعنی توسعه صداقت، راستگویی، توسعه ارتباط مؤثر و صمیمانه البته توسعه نماز و روزه و مکارم اخلاقی هم جزو آن است. هرقدر مکارم اخلاقی را در جامعه به صورت واقعی گسترش دهیم، به همان میزان از آسیبهای اجتماعی مصون می‌مانیم.

این موضوع را در نهاد مدرسه به عنوان دومین نهاد اجتماعی هم نیازمند هستیم. مدارس هم باید آموزش مهارتهای زندگی را به دانش‌آموزان ارائه کنند. تجربه نشان داده، دانش‌آموزانی که این آموزشها را دیده‌اند، به طرف رفتارهای پرخطر مثل روابط جنسی خطرناک، اعتیاد، سیگار و خشونت نیامده‌اند.

و بالاخره در افق سوم نقش جامعه در کنار خانواده و مدرسه برای پیشگیری مطرح است، در این زمینه رسانه‌های نوشتاری، دیداری، شنیداری و الکترونیکی باید به کمک خانواده و مدرسه بشتابند و آموزش های مهارت های زندگی را ارائه کنند. هر قدر این آموزش ها در یک مسیر و در طول هم باشد، ما جامعه را مصمون کرده‌ایم ولی اگر این آموزش ها هر کدام دیگری را نفی کند، مسلما با مشکل مواجه می‌شویم.

نکته بعدی توسعه نشاط است. اگر نشاط در جامعه کم باشد. جامعه و نسل جوان احساس می‌کند باید نشاط خود را از قرص های اکس به دست بیاورد یا در یک پارتی باید شرکت کند یا الکل مصرف کند اما هر قدر جامعه با نشاط ‌تر باشد و امید بیشتری به زندگی داشته باشد و هر چقدر والدین در خانواده به جای گلایه از مباحث اقتصادی، بتواند نشاط را در خانواده ایجاد کند و به جای این سیگنال های منفی، زمینه‌های نشاط را فراهم کند و هر قدر مدارس نشاط و شادابی را میان دانش‌آموزان گسترش دهند جوانان کمتر به سمت شادی های کاذب می‌روند و به دنبال قرص اکستازی نمی‌روند.

حلقه سوم تحرک و ورزش است. امروز ساختار مهندسی ساختمان ها متاسفانه فقر تحرک را در نسل جدید پر رنگ کرده است. بچه ها در آپارتمان های ۵۰ یا ۶۰ متری زندگی می‌کنند و بالغ بر پنج تا شش ساعت عمرشان پای تلویزیون یا کامپیوتر می گذرد. این مسئله خمود و جمود جسمی را برای آنها به وجود می آورد و زمینه انحراف آنها را فراهم کرده است. البته امکانات ورزش هم بیشتر در بخش خصوصی است و اکثرا گران است و این مسئله فقر تحرک را در نسل جوان تشدید کرده است اما اگر نشاط، تحرک و ذهن فعال داشته باشیم، می‌توانیم زمینه های خودکنترلی را در نسل جوان فراهم آموریم، در این صورت اگر باران مواد مخدر ببارد هم کسی به دنبال آن خیس نمی‌شود. این شعار ما در عرصه پیشگیری است و لازمه آن ایجاد زمینه خودکنترلی و خودنگهبانی در جوانان است.

بدون شک نقش ساختارهای اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی نیز در ایمن سازی آحاد جامعه موثر است، به نحوی که تقویت سرمایه اجتماعی نظیر اعتماد،مشارکت و توسعه رزق حلال و پرهیز از رانت های اقتصادی و همچنین توجه به ارزشها و باورها سبب شرایط مطلوب در نظام جامعه مي شود و بدین ترتیب موجبات جامعه سالم رقم زده مي شود.
سيل ويرانگر مواد